{"id":5818,"date":"2021-01-11T23:08:21","date_gmt":"2021-01-11T22:08:21","guid":{"rendered":"http:\/\/tyr\/miloamerge\/glossaire\/plantes\/zwarte-bes\/"},"modified":"2024-09-25T15:35:37","modified_gmt":"2024-09-25T13:35:37","slug":"zwarte-bes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/miloa.eu\/nl\/verklarende-woordenlijst\/planten\/zwarte-bes\/","title":{"rendered":"<span class=\"zwarte-bes\">Zwarte bes<\/span>"},"content":{"rendered":"<p><H2>EIGENSCHAPPEN<\/h2>\n<ul style=\"color: #d61163;\">\n<li>\n<h3><font color=\"#d61163\">Biochemische samenstelling:<\/font><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Het blad bevat flavono\u00efden (quercetol, kaempferol, catechol, epicatechol), tanninen, anthocyanen (cyanidine, delphinidine, peonidine, malvidine), fenolzuren zoals koffiezuur en chlorogeenzuur. De vrucht is zeer rijk aan vitamine C en bevat ook polyfenolen (flavono\u00efden, anthocyanosiden, ellagitaninen en verwanten), caroteno\u00efden (betacaroteen, lute\u00efne, zeaxanthine) en polysacchariden (CAPS: cassis polysaccharides). Bovendien is de olie uit de zaden zeer rijk aan poly-onverzadigde vetzuren <span class=\"prod_ref\">(GOPALAN &#038; al., 2012).<\/p>\n<ul style=\"color: #d61163;\">\n<li>\n<h3><font color=\"#d61163\">Antioxiderende werking:<\/font><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zwarte bes vangt vrije radicalen en remt lipidenperoxidatie. Het verbetert de levensvatbaarheid van cellen, vermindert de gehaltes aan MDA die markers zijn voor oxidatieve stress, en vermindert celdood ten gevolge van zuurstofperoxide <span class=\"prod_ref\">(GARBACKI &#038; al., 2005&#8239;; JIA &#038; al., 2014)<\/span>. Het verhoogt de activiteit van antioxiderende enzymen zoals SOD en glutathion peroxydase <span class=\"prod_ref\">(GOPALAN &#038; al., 2012).<\/p>\n<ul style=\"color: #d61163;\">\n<li>\n<h3><font color=\"#d61163\">Ontstekingsremmende werking:<\/font><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bladeren van zwarte bes bezitten ontstekingsremmende eigenschappen en verminderen door carrageen veroorzaakt ontstekingsoedeem bij ratten <span class=\"prod_ref\">(DECLUME &#038; al., 1989&#8239;; GARBACKI &#038; al., 2004)<\/span>.<\/p>\n<p>Bij ratten remmen de uit het blad van de zwarte bes ge\u00efsoleerde proanthocyanidinen de leucocytaire infiltratie. Dit mechanisme kan worden verklaard door inhibitie van de celadhesiemoleculen ICAM-1 en VCAM-1, en door een vermindering van transcriptie van VEGF ge\u00efnduceerd door TNF-\u03b1 <span class=\"prod_ref\">(GARBACKI &#038; al., 2005)<\/span>.<\/p>\n<p><em>In vitro<\/em>, verlagen de prodelphinidinen uit zwarte bes de productie van prostaglandinen door inhibitie van cyclo-oxygenasen en verhogen ze de productie van bestanddelen voor het kraakbeenweefsel (collageen II en proteoglycanen). Bijgevolg heeft het een heilzame werking voor artrose <span class=\"prod_ref\">(GARBACKI &#038; al., 2002)<\/span>.<\/p>\n<p>Bij muizen met atopische dermatitis verbeteren de polysacchariden in zwarte bes dosisafhankelijk de klinische tekenen van de atopie. Bovendien verminderen ze de concentratie in het serum van immunoglobulinen type E alsook de infiltratie van mastocyten in de huid <span class=\"prod_ref\">(ASHIGA &#038; al., 2017)<\/span>.<\/p>\n<ul style=\"color: #d61163;\">\n<li>\n<h3><font color=\"#d61163\">Effecten op het gezichtsvermogen:<\/font><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Anthocyanen in zwarte bes be\u00efnvloeden de regeneratie van rodopsine, een pigment dat zorgt voor de aanpassing aan schemerlicht, waardoor het nachtzicht wordt verbeterd. Bij een dosis van 50 mg\/dag verminderen ze de symptomen die samengaan met oogvermoeidheid bij pati\u00ebnten die veel met schermen werken <span class=\"prod_ref\">(NAKAISHI &#038; al., 2000)<\/span>.<\/p>\n<p>Een onderzoek bij ratten en konijnen die zwarte bes kregen te eten, toont aan dat de anthocyanen intact werden teruggevonden op het niveau van het hoornvlies, het kamervocht, het straalvormig lichaam, het oogwit en het netvlies. Dat betekent dat anthocyanen de bloed-netvliesbarri\u00e8re en de bloed-vochtbarri\u00e8re kunnen passeren <span class=\"prod_ref\">(MATSUMOTO &#038; al., 2006)<\/span>.<\/p>\n<p>Anthocyanen verbeteren de bloedstroom in de oogzenuw en in het netvlies. Daarnaast verhogen en normaliseren ze de concentratie aan endotheline-1 bij pati\u00ebnten met glaucoom <span class=\"prod_ref\">(OHGURO &#038; al., 2007)<\/span>.<\/p>\n<ul style=\"color: #d61163;\">\n<li>\n<h3><font color=\"#d61163\">Neurobeschermende werking:<\/font><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zwarte bes verbetert de transductie van zenuwsignalen, gemeten door het vrijmaken van dopamine door het striatum. Bovendien herstellen de polyfenolen in zwarte bes het vermogen van de hersenen om een neurobeschermende respons te genereren in geval van stress bij ratten <span class=\"prod_ref\">(SHUKITT-HAL &#038; al., 2005)<\/span>. Het vermindert neuronendood veroorzaakt door rotenon. Plantenextracten die rijk zijn aan anthocyanen en proanthocyanidinen hebben een betere neurobeschermende activiteit dan extracten die rijk zijn aan andere polyfenolen <span class=\"prod_ref\">(STRATHEARN &#038; al., 2014)<\/span>.<\/p>\n<ul style=\"color: #d61163;\">\n<li>\n<h3><font color=\"#d61163\">Immunostimulerende werking:<\/font><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Polysacchariden in zwarte bes (CAPS) hebben een immunostimulerende werking. Ze stimuleren de activiteit van macrofagen, hebben een antitumorale werking en stimuleren de afgifte van IL-2, IL-10, interferon-\u03b3 en d&#8217;IL-4 door splenocyten <em>in vitro<\/em> <span class=\"prod_ref\">(TAKATA &#038; al., 2005)<\/span>. Ze induceren de activering van dendritische cellen afhankelijk van receptor TLR4 en stimuleren de afgifte van cytokinen type Th1 <span class=\"prod_ref\">(ASHIGAI &#038; al., 2017)<\/span>.<\/p>\n<p>Zwarte bessen bezitten antivirale eigenschappen <em>in vitro<\/em> en <em>in vivo<\/em> tegen het virus Influenza A door interferentie met de internalisatie van het virus waardoor het binnendringen in de gastcellen wordt beperkt <span class=\"prod_ref\">(EHRHARDT &#038; al., 2013&#8239;; SEKIZAWA &#038; al., 2013&#8239;; HAASBACH &#038; al., 2014)<\/span>.<\/p>\n<ul style=\"color: #d61163;\">\n<li>\n<h3><font color=\"#d61163\">Anti-genotoxische en anti-tumorale werking:<\/font><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>In menselijke cellijnen <em>in vitro<\/em> beperken zwarte bessen DNA-beschadiging veroorzaakt door waterstofperoxide en bezitten ze bijgevolg een anti-genotoxische werking omdat het de genomische instabiliteit vermindert. Deze effecten lijken verbonden te zijn met de antioxiderende bestanddelen zoals polyfenolen en L-ascorbinezuur <span class=\"prod_ref\">(YAMAMOTO &#038; al., 2014)<\/span>.<\/p>\n<p>Bij een model van levertumor ge\u00efnduceerd bij ratten, vermindert zwarte bes op dosisafhankelijke wijze de incidentie, het aantal, de grootte en het volume van preneoplastische knobbeltjes in de lever. Het remt abnormale celproliferatie en bevordert de apoptose van tumorcellen <span class=\"prod_ref\">(BISHAYEE &#038; al., 2011)<\/span>.<\/p>\n<ul style=\"color: #d61163;\">\n<li>\n<h3><font color=\"#d61163\">Heilzame werking bij verschillende cardiovasculaire aandoeningen:<\/font><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bij ratten met spontane hypertensie zorgt de inname van zwarte besolie voor een daling van de bloeddruk <span class=\"prod_ref\">(ENGLER &#038; al., 1993)<\/span>.<\/p>\n<p>Er werd aangetoond dat zwarte bes de synthese van NO verhoogt. Het zorgt voor een vasorelaxerende werking, afhankelijk van het endothelium, door tussenkomst van de endotheelreceptoren van histamine H1 <span class=\"prod_ref\">(NAKAMURA &#038; al., 2002)<\/span>.<\/p>\n<p>Zwarte besolie, samen met vis en olijfolie, zorgt voor een vermindering van de gehaltes in het serum van tromboxaan B2, een metaboliet van tromboxaan A2 die een protrombotische factor is die wordt vrijgegeven door de geactiveerde plaatjes. Het verlaagt bijgevolg het risico op de vorming van een trombus en op cardiovasculaire ongevallen <span class=\"prod_ref\">(PREGNOLATO &#038; al., 1996)<\/span>.<\/p>\n<p><span class=\"mil_bold\">Voor een lekkere oppepper, denk aan zwarte bes!<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>RIBES NIGRUM<br \/>\nDe zwarte bes of <em>Ribes nigrum<\/em> maakt deel uit van de ribesfamilie of Grossulariaceae. Het is de vrucht van de zwarte bessenplant, een dichte struik die tussen 1m en 1,5m hoog wordt.  <\/p>\n<p>De plant is afkomstig uit Centraal-Europa en Noord-Azi\u00eb. 80% van de wereldproductie van zwarte bes is Europees. In de Middeleeuwen werden de vruchten al gebruikt om hun geneeskrachtige eigenschappen, onder andere om jicht te behandelen. Zowel de bladeren, als de vruchten en de knoppen worden in de fytotherapie gebruikt. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15301,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"","_relevanssi_noindex_reason":"","footnotes":""},"categories":[183],"tags":[418,233,212],"class_list":["post-5818","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-planten","tag-product-anti-ageing-nl","tag-index-plantes-nl-z","tag-product-zen-supp-nl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/miloa.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5818","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/miloa.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/miloa.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miloa.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miloa.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5818"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/miloa.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5818\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miloa.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/miloa.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5818"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/miloa.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5818"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/miloa.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}